پژوهشكده تحقيقات اسلامى
14
تاريخ انبياء ( فارسي )
وَكُلّاً نَقُصُّ عَلَيْكَ مِنْ أَنبَاءِ الرُّسُلِ مَا نُثَبِّتُ بِهِ فُؤَادَكَ وَجَاءَكَ فِي هذِهِ الْحَقُّ وَمَوْعِظَةٌ وَذِكْرَى لِلْمُؤْمِنِينَ . ( هود : 120 ) و هر يك از سرگذشتهاى پيامبران [ خود ] را كه بر تو حكايت مىكنيم ، چيزى است كه دلت را بدان استوار مىگردانيم ، و در اينها حقيقت براى تو آمده ، و براى مؤمنان اندرز و تذكرى است . و در سورهء يوسف ( ع ) مىفرمايد : لَقَدْ كَانَ فِي قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ لِاولِي الْأَلْبَابِ . . . . ( يوسف : 111 ) و به راستى در سرگذشت آنان ، براى خردمندان عبرتى است . بنابراين ، مىتوان فوايد شناخت سيرهء پيامبران الهى را ضمن موارد ذيل برشمرد : 1 . تثبيت دلها و قلوب در آيه 120 سوره هود خطاب به پيامبر ( ص ) مىفرمايد : « ما مىخواهيم با نقل سرگذشت پيامبران ، قلب تو را محكم كنيم . » و به راستى كه لزوم تقويت ارادهء پيامبر يك امر كاملًا طبيعى بود ؛ زيرا مخالفتهاى سرسختانه دشمنان لجوج و كينهتوز ، خواه ناخواه بر قلب پيامبر ( ص ) - كه او هم انسان و از جنس بشر بود - اثر مىگذاشت و خداوند با شرح داستان پيامبران و مقاومت آنان در برابر سختيها و سپس رسيدن امدادهاى الهى به آنان و به حقيقت پيوستن وعدههاى خداوند ، روح و دل پيامبر را استحكام مىبخشيد . اين دستاورد براى عموم پيروان پيامبر ( ص ) نيز وجود دارد و آنان نيز با آگاهى از سرگذشت پيامبران مقاوم و نيز ياران آنها كه همهء مشكلات را به جان مىخريدند و تا آخرين لحظات ، در راه رهبران الهى خود ، پايمردى نشان مىدادند ، خود را در راه حق ، مقاومتر ساخته و آماده فداكاريهاى بيشتر مىكنند . « 1 » بنابراين ، مطالعهء سرگذشت پيامبران گذشته ، عامل مهمى در جهت تقويت دلهاى مؤمنان و پايمرديشان در راه هدف مىشود . 2 . عبرتآموزى بررسى نهضت انبياء ، آن هم با نگرش قرآن ، سبب مىشود كه مؤمنان به حقايق و واقعيتهاى مربوط به زندگى و حيات ، پيروزى و شكست ، و عوامل موفقيت پيامبران پى ببرند و از آنها پند و عبرت بگيرند .
--> ( 1 ) . در سوره آل عمران ، آيه 146 مىفرمايد : « وَكَأَيِّنْ مِنْ نَبِيٍّ قَاتَلَ مَعَهُ رِبِّيُّونَ كَثِيرٌ فَمَا وَهَنُوا لِمَا أَصَابَهُمْ فِي سَبِيلِ اللّهِ وَمَاضَعُفُوا وَمَا اسْتَكَانُوا وَاللّهُ يُحِبُّ الصَّابِرِينَ » .